Obróbka stali czarnej a nierdzewnej – różnice w doborze materiałów ściernych

Różnice pomiędzy stalą czarną (węglową), a stalą nierdzewną (szlachetną) mają duży wpływ na dobór używanych do ich obróbki materiałów ściernych. Nie od dziś wiadomo, że te dwa rodzaje stali mają różne właściwości fizyczne i wymagają stosowania odpowiednich technik obróbki. Właściwy wybór narzędzi nie tylko podnosi efektywność pracy, ale przede wszystkim minimalizuje ryzyko uszkodzenia obrabianego materiału.

W poniższym artykule znajdziesz odpowiedzi na konkretne pytania związane z obróbką stali oraz poznasz materiały, które nadają się do pracy z różnymi rodzajami stali.

Czym różni się stal węglowa od stali nierdzewnej?

Stal węglowa różni się od stali nierdzewnej (szlachetnej) składem pierwiastków i właściwościami. Jest bardziej miękka niż stal szlachetna, też bardziej plastyczna. Składa się głównie z takich pierwiastków jak węgiel i żelazo, przez co nie ma właściwości antykorozyjnych. Występuje w wielu wariantach, które różnią się od siebie składem - np. ilością węgla. Zasada jest prosta - im więcej węgla tym stal będzie twardsza i trudniejsza w obróbce.

Stal nierdzewna jest twardsza od stali czarnej. W swoim składzie posiada pierwiastki, które podnoszą jej walory antykorozyjne (takie jak nikiel czy chrom). Jest jednak bardziej wrażliwa na temperaturę, co w połączeniu z wyższą twardością materiału wymaga stosowania specjalnych narzędzi - przynajmniej w profesjonalnej obróbce stali nierdzewnej. Przegrzanie stali kwasoodpornej podczas obróbki może obniżyć jej właściwości, dlatego należy stosować bardziej zaawansowane procesy obróbki.

Stal nierdzewna również występuje w kilku wersjach, które różnią się składem. Im mniej zawartej w stali nierdzewnej siarki czy żelaza tym jest ona "bardziej szlachetna" i ma lepsze właściwości. Oczywiście idzie to w parze z wyższą ceną materiału.

Jakie materiały ścierne do stali węglowej wybrać?

Do obróbki stali węglowej najczęściej stosuje się materiały ścierne z ziarnem elektrokorundowym. Mechaniczna obróbka metali nie wymaga stosowania drogich i nowoczesnych ziaren ściernych. W większości przypadków wystarczające będą standardowe tarcze do cięcia korundowe lub tarcze do szlifowania tego samego typu. Mechaniczka obróbka metali jest przez to znacznie tańsza niż obróbka twardszych materiałów. Produkty z ziarnem elektrokorundowym mają lepszy stosunek ceny do wydajności narzędzia.

Które produkty warto jeszcze stosować w przypadku obróbki stali węglowej?

Tarcze listkowe, czyli tzw. lamelki zdecydowanie można zaliczyć do podstawowych produktów, które będą pomocne podczas szlifowania stali. Podobnie zresztą jak krążki lub pasy, które również stosuje się w wersji korundowej.

Czy do stali węglowej można stosować materiały przeznaczone do obróbki stali szlachetnej?

Tak! W przypadku stali węglowej można stosować droższe materiały przeznaczone do obróbki nierdzewki i w praktyce często tak się robi. Tego typu produkty zwykle są bardziej wydajne i pozwalają na szybsze osiągnięcie efektów. Jeśli więc budżet na to pozwala, to oczywiście warto to robić.

Jakie artykuły ścierne do obróbki stali szlachetnej?

W przypadku obróbki stali nierdzewnej wymagane jest użycie produktów o właściwym składzie. Zdecydowanie polecamy materiały ścierne z ziarnem cyrkonowym lub ceramicznym, które lepiej radzą sobie z kontrolowaniem temperatury pracy.

Na co zwrócić uwagę podczas doboru odpowiedniego narzędzia do stali szlachetnej?

Jeśli kupujesz artykuły ścierne i chcesz nimi szlifować lub ciąć stal nierdzewną koniecznie zwróć uwagę na oznaczenia. Tarcze i inne produkty powinny być oznaczone jako "inox" lub mieć piktogramy wskazujące na brak związków siarki i żelaza w swoim składzie.

Podobna zasada dotyczy materiałów nasypowych. Ziarna cyrkonowe przeznaczone do obróbki stali kwasoodpornej zazwyczaj mają kolor niebieski lub zielony. Ceramika charakteryzuje się czerwoną barwą. Pamiętaj jednak, że to tylko barwnik i przed zakupem tego typu narzędzia wato jest się upewnij, czy na pewno są one przeznaczone do konkretnego rodzaju stali.

Dlaczego to ważne?

Nawet krótki kontakt niewłaściwego narzędzia ze stalą nierdzewną może doprowadzić do uszkodzenia warstwy pasywnej stali szlachetnej, co w późniejszym czasie doprowadzi do jej korozji.

Czy można używać tych samych narzędzi do stali czarnej i nierdzewnej?

Nie! Jeśli nie chcesz uszkodzić obrabianego materiału, stosuj wyłącznie narzędzia do tego przeznaczone. Ponadto nigdy nie używaj tych samych narzędzi ściernych do różnych typów stali (stali czarnej i nierdzewnej)!

Jeśli chociaż raz wykorzystałeś tarcze lub inny produkt w procesie obróbki stali czarnej to nie powinieneś go używać już do stali nierdzewnej, ponieważ przeniesiesz na nią wszystkie zabrudzenia.

Podsumowanie – jak bezpiecznie obrabiać stal czarną i nierdzewną?

Dobór odpowiedniego materiału ściernego do rodzaju stali to podstawa skutecznej i bezpiecznej pod kątem materiału obróbki. Stal węglowa pozwala na zastosowanie tańszych narzędzi, a to z kolei daje Ci szeroki wybór narzędzi.

Stal nierdzewna wymaga bardziej radykalnego podejścia - nie tylko pod kątem użytego ziarna ściernego, ale też stosowania się do kilku ważnych zasad.

Pamiętaj:

• nie mieszaj narzędzi między stalą czarną a nierdzewną (nawet jeśli są oznaczone jako metal/inox)
  
  
• do stali nierdzewnej stosuj wyłącznie produkty oznaczone jako INOX lub podobnie.
  
  
• jeśli pracujesz na stali szlachetnej to unikaj przegrzewania materiału tak by ten nie stracił swoich właściwości

Jeśli masz wątpliwości, które narzędzia ścierne sprawdzą się najlepiej w Twoim przypadku – skontaktuj się z nami. Pomożemy dobrać optymalne rozwiązanie do Twojego procesu produkcyjnego.