Jak dobrać kamień do szlifierki stołowej?

Szlifierka stołowa to narzędzie, które znajduje się na wyposażeniu wielu warsztatów przemysłowych, ślusarski, a nawet domowych. To urządzenie, które służy do szlifowania i ostrzenia m.in. narzędzi oraz elementów stalowych. W zależności od przeznaczenia, w szlifierce można zamontować różnego rodzaju kamienie ścierne zwane inaczej ściernicami. To od nich zależy jaki materiał możemy szlifować, a jaki nie. Przeczytaj jak dobrać właściwy rodzaj kamieni szlifierskich i poznaj różnice pomiędzy poszczególnymi wariantami.

Kamienie do szlifierki stołowej - rodzaje

Kamień do szlifierki stołowej zazwyczaj kojarzy się nam z kołem o bardzo twardej strukturze, posiadającym otwór umieszczony centralnie. Oczywiście to skojarzenie jest poprawne jednak warto wiedzieć, że istnieje wiele rodzajów, kształtów oraz rozmiarów kamieni szlifierskich. Ponad to jednym z najważniejszych dodatkowych parametrów jest kolor ściernicy, który odpowiada konkretnemu rodzajowi zastosowanego ziarna. Nie można również zapomnieć o spoiwie łączącym ziarno ścierne oraz samej wielkość ziarna, a także o jego twardość.  A więc po kolei!

Typy ściernic do szlifierki stołowej

Na początku musimy określić kształt naszego kamienia. Wybór kształtu uzależniony jest od przeznaczenia ściernicy. Oznacza to, że do szlifowania zastosujemy kamień płaski, a do ostrzenia np. kamień skośny. Podstawowe kształty kamieni montowanych do szlifierki to:

• typ 1 - kamień płaski
• typ 1C - kamień skośny
• typ 5 - kamień z wybraniem z jednej strony
• typ 6 - kamień garnkowy - stożkowy
• typ 11 - kamień doniczkowy
• typ 12 - kamień talerzyk

Spoiwo w kamieniach ściernych

Spoiwo to nic innego jak materiał łączący pojedyncze ziarna ścierne w całość, która przybiera określony kształt. W zależności od zastosowanego spoiwa kamienie do szlifierek stołowych przybierają różne właściwości oraz mogą zmienić swoje przeznaczenie. Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje spoiwa:

• spoiwo żywiczne (zwane inaczej bakelitowym) posiadające oznaczenie B lub BF
• spoiwo ceramiczne (tzw. ceramika) oznaczone literką V np. VE01 lub VTE

Czym różni się spoiwo żywiczne od ceramicznego i jakie spoiwo wybrać?

Kamienie szlifierskie ze spoiwem żywicznym znajdują zastosowanie w obróbce zgrubnej czyli w mocnym i szybkim szlifowaniu np. stali. Zazwyczaj takie tarcze do szlifierski stołowej posiadają duże i twarde ziarno, którego celem jest zebranie jak największej ilości materiału bez skupiania się na jakości szlifu. Uwaga, kamienie ze spoiwem żywicznym nie lubią wilgoci przez co stosowane są wyłącznie do szlifowania na sucho! 

Kamienie ścierne ze spoiwem ceramicznym przeznaczone są do wykonywania precyzyjnych szlifów. Zastosowane spoiwo pozwala na prace ściernicy na sucho oraz na mokro. Stosowanie środków chłodzący nie tylko zmniejsza temperaturę szlifu ale również znacząco wpływa na mniejsze zapylenie podczas pracy.

Jeśli mamy już wybrany kształt ściernicy oraz spoiwo ziarna to następnie należy określić jej rozmiar. 

Rozmiary kamieni do szlifierki stołowej

Rozmiary kamieni ściernych należy odczytywać w odpowiedniej kolejności. Właściwa kolejność odczytywania lub podawania wymiarów jest bardzo istotna ponieważ łatwo jest pomylić średnicę otworu z grubością ściernicy. Zła kolejność wymiarów może spowodować, że kamień, który wybierzemy nie będzie pasował do naszej szlifierki. Poniżej zamieszczamy zdjęcie przykładowego opisu ściernicy.

W powyższym kamieniu rozmiar przedstawiony jest w następującej porządku: Typ - średnica x grubość x średnica otworu.

Dokładny rozmiar ściernicy powinien znajdować się na tabliczce znamionowej urządzenia lub w specyfikacji producenta. Z doświadczenia wiemy, że część szlifierek, zwłaszcza tych które mają już za sobą kilka lat pracy mogą nie mieć podanej informacji o dedykowanym rozmiarze dlatego należy zmierzyć ściernice ręcznie i samodzielnie ustalić jej rozmiar biorąc pod uwagę stopień jej zużycia.

Dla lepszego zobrazowania, poniżej podajemy listę średnic jakie możemy zastosować w szlifierce stacjonarnej:

• 100 mm
• 125 mm 
• 150 mm
• 175 mm
• 200 mm
• 250 mm
• 300 mm
• 350 mm
• 400 mm

Poza wymienionymi średnicami występują także mniejsze i większe rozmiary ale możemy uznać je za niszowe lub bardzo specjalistyczne dlatego nie zostały one uwzględnione na naszej liście. 

Większość ściernic posiada kilka konfiguracji grubości (wysokości) i średnicy otworu. Opcji jest bardzo dużo! Płaskie kamienie ścierne najczęściej występują w grubościach od 20 mm do 32mm. Duże 32 mm do 50 mm. Skośne od 8 mm do 10 mm.

A co z wielkością otworu? Ścienice w rozmiarze od 100 mm do 250 mm najczęściej posiadają średnice otworu równą 20 mm lub 32 mm. Większe kamienie występują z otworami 32 mm, 51 mm, 76 mm lub 127 mm. 

Co oznaczają kolory kamieni do szlifowania?

Kolor tarczy do szlifierki stołowej wskazuje na rodzaj zastosowanego ziarna i daje nam informację do jakiego materiału możemy go zastosować. Każdy kolor posiada własny symbol, który nadawany jest przez producentów ściernic dlatego charakterystyki opisujące ten sam rodzaj ściernicy mogą się różnic. Podstawowe rodzaje i kolory kamieni szlifierskich wyglądają następująco:

• kamień szary: 95A lub A - elektrokorund zwykły stosowany jest do szlifowania stali czarnej szczególnie przy szlifowaniu dużych naddatków
  
  
• kamień biały: 99A lub 38A - elektrokorund szlachetny otrzymywany jest z tlenku glinu. Doskonale sprawdzi się do szlifowania elementów ze stali nierdzewnej. Jest to odpowiedni kamień np. do ostrzenia noży wykonanych ze stali szlachetnej
  
  
• Kamień czerwony: 99AB barwiony - to identycznym rodzaj ziarna jak 99A jednak z dodatkiem czerwonego barwnika. Ściernice czerwone mają identyczne zastosowanie jak ściernice białe i mogą być stosowane zamiennie
  
  
• kamień różowy: CRA lub 25A elektrokorund chromowany - ziarno będące połączeniem tlenku glinu z tlenkiem chromu co w efekcie przekłada się na większą wytrzymałość i agresywność ściernicy w porównaniu do ścienic 99A 
  
  
• kamień szary widiowy: 98C lub 37C - węglik krzemu czarny (ściernice widiowe) przeznaczony jest do szlifowania węglików spiekanych i ostrzenia wierteł do betonu. Kamień widiowy równie dobrze nada się do obróbki metali kolorowych i tworzywa sztucznego
  
  
• kamień zielony: 99C lub 39C - węglik krzemu zielony (widia) jest "lepszą" wersją ziarna 98C o takim samym zastosowaniu

Jakie granulacje występują w kamieniach ściernych?

Granulacja ziarna ściernego przekłada się bezpośrednio na ostateczny wygląd szlifowanego elementu. Jeśli interesuje nas obróbka zgrubna to wybierzemy bardzo duże ziarno czyli gradacje o jak najniższym numerze np. 24. Jeśli zależy nam na precyzji szlifu i "małej rysie" np. podczas ostrzenia noży lub innych narzędzi powinniśmy zdecydować się na drobne ziarno tak aby szlif był jak najbardziej dokładny. Granulacje kamieni ściernych do szlifierki stołowej przedstawiają się następująco:

• granulacja 16 i 24 - zazwyczaj występuje w połączeniu ze spoiwem bakelitowym (żywicznym) i przeznaczona jest do zgrubnego szlifowania
• granulacja 36 i 46 - mocne szlifowanie, głęboka rysa
• granulacja 60 - to najczęściej stosowana granulacja, która często określana jest mianem uniwersalnej
• granulacja 80 - gradacja nadająca płytką rysę, przeznaczona do precyzyjnego szlifowania i ostrzenia
• granulacje 100 i 120 - to gradacje często wykorzystywane do ostrzenia narzędzi

Przykład grubego ziarna (36P) zastosowanego w ściernicy ceramicznej.

Twardość kamienia szlifierskiego. Czyli kiedy stosować twardą, a kiedy miękką tarczę do szlifierki stacjonarnej?

Po wyborze gradacji ziarna dodatkowym parametrem, który należy ustalić jest jego twardość. Dlaczego jest to ważne? Twardość ziarna będzie w dużym stopniu odpowiada za szybkość szlifowania oraz za szybkość zużycia kamienia. Twardość kamieni określamy literami alfabetu. Im dalsza litera w alfabecie tym ścienica będzie twardsza. 

• ziarno miękkie (H, I, J, K)
• ziarno średnio twarde (L, M, N, O)
• ziarno twarde (P, Q, R)

Zasada stosowania odpowiedniej twardości ziarna jest prosta. Im bardziej szlifowany materiał jest twardy tym bardziej miękki kamień powinniśmy zastosować. W skrócie - miękkie ściernice stosujemy do twardych materiałów, a twarde do miękkich.

Dlaczego więc producenci dają nam aż tyle twardości do wyboru? Po pierwsze musimy zaznaczyć, że podane twardości owszem występują ale nie oznacza to, że wszystkie z nich znajdują zastosowanie na co dzień. Dodatkowo większość kamieni ściernych jakie możemy kupić "od ręki" posiada twardość J, K lub P i Q. Pozostałe twardości stosowane są znacznie rzadziej i jeśli już to do bardzo specjalistycznych prac.

Jeśli nie jesteś pewny jaką twardość ziarna wybrać, polecamy zacząć od twardości "K". Jest to najbardziej uniwersalna twardość używana w kamieniach szlifierskich. W przypadku gdy zastosowana ścienica nie zbiera odpowiednio materiału należy zastosować ziarno o twardości J. Jeśli natomiast ściernica szybko się "sypie" to powinniśmy zastosować twardsze ziarno aby zminimalizować ten efekt. 

Podsumowanie

Kamień ścierny do szlifierki stołowej występują w dużej gamie rozmiarów  i różnią się między sobą wieloma parametrami. Odpowiednie dobranie parametrów ściernych jest istotne ponieważ charakterystyka ściernicy jednoznacznie wskazuje na to jakie materiały mogą być szlifowane danym kamieniem oraz z jakim rezultatem. Tarcza do szlifierki stołowej musisz dopasować do swoich potrzeb dlatego przed zakupem polecamy jasno określić wymagania, które powinna spełniać ściernica, tak aby szlifowanie przebiegało szybko i sprawnie.

Sprawdź dostępne wymiary i ceny ściernic -> kamienie ścierne